Utopek Czytelnik

Witajcie moi mili!
Stoję przed Miejską Biblioteką Publiczną w Łaziskach Górnych jako Czytelnik i pilnuję miejsca pełnego historii, pomysłów i opowieści. W ręku trzymam książkę, bo właśnie książki są tutaj najważniejsze.

Dziś każdy może wejść do biblioteki, usiąść między regałami i znaleźć coś dla siebie. Ale dawniej nie było to takie proste. Książki były rzadkie, a dostęp do nich miało niewielu ludzi.

Pierwsza biblioteka w naszych mieście powstała już w 1892 roku w Łaziskach Dolnych. Założyli ją dwaj koledzy – Paweł Bojdoł i Paweł Suchy. Chcieli, żeby mieszkańcy mogli poznawać świat i uczyć się nowych rzeczy. I wiecie co? Chętnych do czytania wcale nie brakowało.

Kiedy w okolicy zaczęły działać kopalnia, huta i elektrownia, przy zakładach pracy powstawały kolejne biblioteki. Problem był tylko jeden – korzystać z nich mogli głównie pracownicy.

Prawdziwie publiczna biblioteka pojawiła się dopiero po wybudowaniu ratusza w Łaziskach Górnych. W 1929 roku członkowie Towarzystwa Czytelni Ludowych otworzyli tam bibliotekę dostępną dla wszystkich mieszkańców.

Los książek bywał jednak trudny. Podczas II wojny światowej niemieccy okupanci usuwali polskie książki, a w 1945 roku ratusz wraz z księgozbiorem spłonął w czasie walk.

Na szczęście mieszkańcy Łazisk nie pozwolili, by historia czytelnictwa zniknęła. Już w 1948 roku nauczyciel Paweł Rudy otworzył nową bibliotekę. Książek szybko przybywało, więc biblioteka kilka razy zmieniała swoją siedzibę.

W 1958 roku przeniosła się do nowo wybudowanego Miejskiego Domu Kultury. To właśnie tam przez kolejne 32 lata rozwijała się i służyła mieszkańcom.

Od 1990 roku biblioteka mieści się tutaj – w jednym z najstarszych budynków w Łaziskach Górnych. Powstał on w 1913 roku jako dom noclegowy dla pracowników kopalni Brada. Starsi mieszkańcy do dziś mówią na niego „Szlafhaus”.

Ten budynek widział naprawdę wiele. Przed laty działało tu kino Halka, a później kino Hejnał. Filmy wyświetlano dokładnie tam, gdzie dziś znajduje się wypożyczalnia książek. Kino działało aż do 1962 roku.

Po latach i generalnym remoncie budynek otrzymał nowe życie. Biblioteka rozwijała się dalej. W 1999 roku otrzymała status Powiatowej Biblioteki Publicznej i pełniła tę funkcję przez ponad dziesięć lat – aż do 2012 roku.

Dziś to miejsce tętni życiem. Oprócz biblioteki swoją siedzibę mają tutaj także miejskie instytucje i Towarzystwo Przyjaciół Łazisk. Od 2023 roku właśnie stąd wydawana jest również Gazeta Łaziska.

W 2021 roku zakończył się generalny remont wnętrz i wtedy biblioteka zaczęła nowy rozdział swojej historii. Stała się nowoczesnym miejscem spotkań, nauki i wspólnego spędzania czasu.

Biblioteka nie jest dziś tylko wypożyczalnią książek. To centrum życia społecznego i kulturalnego, w którym odbywają się spotkania, warsztaty, wystawy, wydarzenia i projekty łączące mieszkańców. Ostatnie lata przyniosły wiele nowych pomysłów, działań i pozyskanych środków, dzięki którym to miejsce stale się rozwija.

A zmiany nie skończyły się na samym budynku. W latach 2025–2026 odmieniono również teren wokół biblioteki. Powstała plenerowa sceno-biblioteczka, przestrzeń wystawowa, makieta terenów przemysłowych oraz miejsca do odpoczynku i rekreacji. Wszystko po to, by biblioteka żyła nie tylko wewnątrz swoich murów, ale także na zewnątrz – jako przestrzeń spotkań i miejsce, które łączy pokolenia.

No i powiem wam w sekrecie… nawet utopki lubią tu czasem przysiąść. Jedne słuchają opowieści, inne podglądają czytelników, a jeszcze inne po prostu odpoczywają między książkami i zielenią. Bo takie miejsca mają w sobie coś wyjątkowego — przyciągają każdego, kto jest ciekawy świata.

---

Utopek Czytŏcz

Witejcie, moji roztomili!

Stojã przed Miastowōm Publicznōm Bibliŏtykōm w Łaziskach Gōrmych za Czytŏcza i wachujã placu połnego historyje, idyji i ôzprŏwek. W rynkach trzimiã ksiōnżkã, bo prawie ksiōnżki sōm tukej nojważniyjsze.

Dzisioj kożdy może wlyź do bibliŏtyki, siednōńć miyndzy regołami i znojś coś dlŏ sie. Ale dŏwnij niy było to take proste. Ksiōnżki były rzŏdke, a przistymp dō nich miało małowiela ludzi.

Piyrszŏ bibliŏtyka w naszych mieście powstała już w 1892 roku w Łaziskach Dōlnych. Założyli jã dwa kamraty – Paweł Bojdoł i Paweł Suchy. Chcieli, coby miyszkańcy mogli poznŏwać świat i uczyć sie nowych rzeczy. I wiycie co? Chyntliwych do czytaniŏ niy brakowało.

Kedy w ôkolicy wziōnły fungować gruba, werk i elektrykownia, przi robotach powstŏwały dalsze bibliŏtyki. Problym bōł ino jedyn – korzistać ś nich mogli z wiynksza ino ci co tam robili.

Echt publicznŏ bibliŏtyka ukŏzała sie dopiyro po wybudowaniu rathausu w Łaziskach Gōrnych. W 1929 roku czōnki Towarzystwa Czytelni Ludowych ôtwarły tam bibliŏtykã przistympnõ  dlŏ wszyjskich miyszkańcōw.

Los ksiōnżek bywowoł jednak ciynżki. W czasie II wojny światowyj niymieckie ôkupanty wychrōniali polske ksiōnżki, a w 1945 roku rathaus społym z bibliŏtykōm wygoroł w czasie bojōw.

Na szczyńście miyszkańcy Łazisk niy przizwolyli, by historyjŏ czytelnictwa znikła. Już w 1948 roku rechtōr Paweł Rudy ôtwar nowõ bibliŏtykã. Ksiōnżek wartko przibywało, tōż bibliŏtyka pŏrã razōw zmiyniała swojã siydzibã.

W 1958 roku przeniosła sie do nowo wybudowanego Miastowego Dōmu Kultury. To prawie tam bez dalsze 32 lata rozwijała sie i sużyła miyszkańcōm.

Ôd 1990 roku bibliŏtyka mieści sie tukej – w jednym z nojstarszych budōnkōw w Łaziskach Gōrnych. Powstoł ôn w 1913 roku za dōm noclegowy dlŏ prŏcownikōw gruby Brada. Starsi miyszkańcy do dzisioj gŏdajōm na niego „Szlafhaus”.

Tyn budōnek widzioł naprŏwdã moc. Dŏwno tymu fungowało sam kino Halka, a niyskorzij kino Hejnał. Filmy były wyświytlane akuratnie tam, kaj dzisioj je wypożyczalnia ksiōnżek. Kino fungowało aże do 1962 roku.

Po latach i gyneralnym rymōncie budōnek dostoł nowy życie. Bibliŏtyka rozwijała sie dalij. W 1999 roku dostała status Powiatowyj Bibliŏtyki Publicznyj i wykōnowała tã funkcyjõ bez pōnad dziesiyńć lŏt – aże do 2012 roku.

Dzisioj tyn plac tyntni życiym. Ôkrōm bibliŏtyki swojã siydzibã majōm tukej tyż miastowe instytucyje i Tŏwarzistwo Przyjaciōł Łazisk. Ôd 2023 roku prawie stōnd wydŏwanŏ je tyż Gazeta Łaziska.

W 2021 roku zakōńczōł sie gyneralny rymōnt postrzodkōw i tedy bibliŏtyka zaczła nowŏ rozdzioł swojij historyje. Stoła sie modernym placym trefōw, nauki i spōlnego przepyndzaniŏ czasu.

Bibliŏtyka niy ma dzisioj ino wypożyczalniōm ksiōnżek. To cyntrum życiŏ  społecznego i kulturalnego, w kerym ôdbywajōm sie trefy, werksztele, wystŏwki, trefiyniŏ i projekty, kiere łōnczōm miyszkańcōw. Ôstatnie lata prziniosły moc nowych idyji, fungowań i sebranych postrzodkōw, co dziynki nim tyn plac sztyjc sie rozwijŏ.

A pōmiany niy skōńczyły sie na samym budōnku. W latach 2025–2026 był ôdmiyniōny tyż plac naôbkoło bibliŏtyki. Powstała plynerowŏ scyno-bibliŏtyczka, wystawowe przestrzyństwo, maketa industryjalnych terynōw, jak tyż placu coby szło dychnōnć. Wszyjsko po to, coby Bibliŏtyka żyła niy ino we postrzodku swojich murōw, ale tyż na aus – za przestrzyństwo trefōw i plac, co łōnczy gyneracyje.

No i powiym wōm we tajymnicy… nawet utopki sōm radzi sam czasym przisiednōńć. Jedne suchajōm ôzprŏwki, inksze podglądają czytŏczōw, a jeszcze inksze po prostu ôdpoczywajōm miyndzy ksiōnżkami i zielyniōm. Bo take place majōm w sobie coś wyjōntkowego — prziciōngajōm kożdego, fto je ciekawy świata.